Xuất khẩu trước thời cơ mới

(ANTĐ) - Trên thế giới, Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu (BHTDXK) từ lâu đã được biết đến như là công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động thương mại quốc tế. Tuy nhiên đối với phần lớn các doanh nghiệp trong nước đây còn là một khái niệm khá mới mẻ. Để tăng cường nhận thức cho các doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu, mới đây Bộ Tài chính đã phối hợp với các cơ quan hữu quan trình Chính phủ Đề án thí điểm Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu…

Triển khai Đề án thí điểm bảo hiểm tín dụng xuất khẩu:

Xuất khẩu trước thời cơ mới

(ANTĐ) - Trên thế giới, Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu (BHTDXK) từ lâu đã được biết đến như là công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động thương mại quốc tế. Tuy nhiên đối với phần lớn các doanh nghiệp trong nước đây còn là một khái niệm khá mới mẻ. Để tăng cường nhận thức cho các doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu, mới đây Bộ Tài chính đã phối hợp với các cơ quan hữu quan trình Chính phủ Đề án thí điểm Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu…

Hiểu một cách đơn giản, có thể coi BHTDXK là loại hình bảo hiểm các rủi ro nợ xấu liên quan đến các hợp đồng mua bán, xuất nhập khẩu và giữ vai trò chủ chốt trong việc thúc đẩy hoạt động thương mại quốc tế. Đối với các doanh nghiệp, BHTDXK sẽ giúp bảo vệ tài chính cho nhà xuất khẩu trong trường hợp mất khả năng thanh toán, tạo ra sự thuận lợi trong việc đi vay từ các tổ chức tín dụng để tăng lượng hàng hóa dịch vụ xuất khẩu, tăng khả năng tiếp cận thị trường quốc tế giúp doanh nghiệp xuất khẩu tăng doanh số bán hàng theo những điều khoản tín dụng cạnh tranh…

Còn đối với các quốc gia, BHTDXK đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ sự phát triển hoạt động tín dụng xuất khẩu an toàn, hiệu quả nhằm đẩy mạnh xuất khẩu, tạo ra việc làm, tăng thu ngoại hối để cải thiện cán cân thương mại.

Theo Đề án thí điểm Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu mà Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước và Văn phòng Chính phủ xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ ngày 13-7-2010, Bộ Tài chính dự kiến sẽ phát triển BHTDXK theo hướng thí điểm trong 3 năm, với 21 mặt hàng thuộc 2 nhóm hàng hóa đang được khuyến khích xuất khẩu, phí bảo hiểm theo nguyên tắc thị trường, rủi ro được bảo hiểm là rủi ro thương mại.

Phía Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua, một số Hiệp hội doanh nghiệp đã triển khai dịch vụ BHTDXK như Tập đoàn Bảo hiểm Việt Nam, Tổng Công ty Bảo hiểm TP. HCM, Công ty Bảo hiểm dầu khí, Hiệp hội Cao su Việt Nam, nhưng vẫn ở quy mô nhỏ. Tổng doanh thu phí bảo hiểm xuất khẩu hiện chỉ chiếm từ 3%-5% tổng giá trị hàng xuất khẩu.

Song song với đó, một số doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đã và đang bắt đầu triển khai BHTDXK dưới hình thức kết hợp với một số tổ chức chuyên về BHTDXK lớn trên thế giới, vì vậy Bộ Tài chính sẽ lựa chọn một số doanh nghiệp đáp ứng điều kiện để triển khai đề án. Ngoài ra, để hỗ trợ các doanh nghiệp bảo hiểm tham gia triển khai thí điểm BHTDXK, Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ chi phí cho giai đoạn đầu và hỗ trợ cho doanh nghiệp bảo hiểm trong quá trình triển khai BHTDXK.

Theo Bộ Tài chính, việc triển khai Đề án thí điểm Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu bước đầu sẽ gặp phải những khó khăn nhất định như: đối với bên mua bảo hiểm sẽ khó chấp nhận sản phẩm này do chưa nhận thức được lợi ích của việc tham gia BHTDXK mà lại quan niệm mua BHTDXK sẽ làm tăng chi phí, dẫn đến tăng giá thành sản phẩm xuất khẩu và làm giảm lợi thế cạnh tranh.

Còn đối với doanh nghiệp bảo hiểm, có thể có doanh nghiệp bảo hiểm muốn tham gia Đề án nhưng cũng có doanh nghiệp không muốn tham gia vì còn phụ thuộc vào chiến lược kinh doanh cũng như tính toán hiệu quả kinh doanh của từng doanh nghiệp bảo hiểm.

Mặt khác theo các chuyên gia kinh tế, BHTDXK mang tính chuyên môn cao, đòi hỏi đầu tư lớn về vốn, công nghệ thông tin, nghiệp vụ đánh giá rủi ro, thu hồi nợ… do vậy đòi hỏi các doanh nghiệp bảo hiểm của Việt Nam phải có sự hợp tác với các Công ty Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu quốc tế hàng đầu. Tuy nhiên không thể phủ nhận những ưu việt của BHTDXK mang lại. Ngoài việc giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước thì các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ tận dụng được lợi thế chuyên ngành của các Công ty BHTDXK.

Các công ty này đã xây dựng và phát triển những hệ thống cơ sở dữ liệu khách hàng toàn cầu và được cập nhật thường xuyên, liên tục. Họ sở hữu một hệ thống đánh giá rủi ro, quản lý các doanh mục rủi ro, danh mục khách hàng. Bên cạnh đó, các nhân viên thẩm định bảo hiểm tín dụng có chuyên môn sâu về đánh giá rủi ro tín dụng và nhận diện được sự tiềm ẩn của những rủi ro nợ xấu nhanh chóng và hiệu quả hơn các doanh nghiệp xuất khẩu.

Trong bối cảnh suy thoái kinh tế thế giới vừa qua đã có những tác động tiêu cực tới Việt Nam, khiến cho phần lớn các doanh nghiệp xuất khẩu phải chịu những áp lực tài chính ngày một gia tăng thì THTDXK có thể coi là một công cụ chiến lược thúc đẩy xuất khẩu trong tương lai. Với vai trò to lớn đó cộng thêm sự quyết tâm của Chính phủ, các Bộ ngành, có cơ sở để tin rằng BHXKTD sẽ mang lại những hiệu quả tích cực trong thời gian tới.   

Việt Phương