“Sức bật trong nghịch cảnh”
Theo thông tin của Cục Thống kê, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2025 của Việt Nam đạt 8,02%. Quy mô nền kinh tế Việt Nam đạt khoảng 514 tỷ USD, xếp thứ 32 trên thế giới. Thu nhập bình quân đầu người đạt 5.026 USD, tăng 326 USD so với năm 2024, đưa Việt Nam vào nhóm các nước có thu nhập trung bình cao. Bên cạnh tăng trưởng GDP, hoạt động thương mại và đầu tư tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 vượt 930 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 20 quốc gia dẫn đầu về thương mại quốc tế. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện đạt trên 27 tỷ USD. Du lịch phục hồi mạnh mẽ với hơn 20 triệu lượt khách quốc tế, mức cao kỷ lục từ trước đến nay.
Sau khi thông tin này được đăng tải, nhiều hãng truyền thông quốc tế lớn đã đồng loạt đưa tin và đánh giá cao kết quả này, coi Việt Nam là một trong những điểm sáng hiếm hoi của kinh tế châu Á trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều bất định. Theo trang mạng Nikkei Asia, mức tăng trưởng 8,02% trong năm 2025 là tốc độ nhanh nhất của kinh tế Việt Nam trong ba năm trở lại đây, đồng thời nằm trong nhóm các nền kinh tế có mức tăng trưởng cao nhất trong vòng 15 năm.
Nikkei Asia nhận định, kết quả này cho thấy nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì được khả năng chống chịu tốt, bất chấp năm 2025 là một năm nhiều biến động đối với thương mại toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ áp thuế bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Còn theo ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, mức tăng trưởng vượt 8% là minh chứng cho sự kết hợp hiệu quả giữa nỗ lực cải cách thể chế trong nước và khả năng tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu. Cùng quan điểm trên, chuyên gia Suan Teck Kin, Giám đốc khối nghiên cứu thị trường và kinh tế toàn cầu của Ngân hàng UOB, nhận định Việt Nam hiện là một trong những “đầu tàu tăng trưởng” của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Phân tích của UOB cho thấy sản xuất công nghiệp tiếp tục giữ vai trò là động lực then chốt, giúp Việt Nam củng cố vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Một điểm nhấn đáng chú ý khác trong năm 2025 là khả năng chống chịu của xuất khẩu Việt Nam trước những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam lần đầu tiên đạt mốc 900 tỷ USD. Đây là mức cao nhất từ trước đến nay, đánh dấu mốc quan trọng của nền kinh tế trong tiến trình hội nhập quốc tế. Giới quan sát quốc tế mô tả đây là “sức bật trong nghịch cảnh”, phản ánh sự cải thiện đáng kể về năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Thay vì chỉ dựa vào lợi thế chi phí thấp, nhiều doanh nghiệp đã từng bước đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn khắt khe về xanh hóa, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ quy tắc xuất xứ.
Trong bài viết về kinh tế Việt Nam năm 2025, tạp chí The Diplomat nhấn mạnh rằng, thành tích tăng trưởng của Việt Nam càng trở nên ấn tượng hơn khi Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu áp thuế 20% đối với hàng hóa Việt Nam từ tháng 8-2025. Điều này giúp Việt Nam giảm bớt áp lực từ các hàng rào kỹ thuật và thuế quan mới, đồng thời duy trì sự hiện diện tại các thị trường lớn và khó tính. Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục được truyền thông quốc tế coi là một trong những trụ cột quan trọng của tăng trưởng. Nikkei Asia cho biết, vốn FDI giải ngân vào Việt Nam năm 2025 tăng 9% so với năm 2024 và là mức cao nhất từ trước tới nay. Trong khi đó, các cam kết đầu tư mới vẫn duy trì ổn định, phản ánh niềm tin dài hạn của nhà đầu tư nước ngoài đối với triển vọng kinh tế Việt Nam.
Còn trong các bài viết phản ánh thực tế tại tỉnh Bắc Ninh, trung tâm sản xuất công nghiệp lớn ở miền Bắc Việt Nam, hãng tin AP nhận định Việt Nam là một trong những quốc gia thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư nước ngoài. AP cho rằng, sự hiện diện ngày càng lớn của các doanh nghiệp FDI đã góp phần định hình Việt Nam như một trung tâm sản xuất mới của châu Á, đồng thời củng cố tham vọng trở thành “một con hổ mới về kinh tế” trong khu vực.
3 trụ cột tạo đà cho tăng trưởng cao hơn
Chính phủ Việt Nam đã đặt mục tiêu tăng trưởng cao cho giai đoạn 2026-2030, với mức tối thiểu 10% mỗi năm. Theo nhận định của truyền thông quốc tế, nếu tiếp tục phát huy lợi thế về vị trí trong chuỗi cung ứng, duy trì ổn định vĩ mô và nâng cấp chất lượng tăng trưởng, Việt Nam có nhiều cơ sở để giữ vững vị thế là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực trong những năm tới. Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế cũng đồng thời cảnh báo về những rủi ro ngoại sinh có thể ảnh hưởng đáng kể tới triển vọng tăng trưởng năm 2026. Nhu cầu thế giới suy yếu trong năm 2026 có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu, đặc biệt khi Mỹ xem xét tăng thuế trung chuyển và siết chặt quy tắc xuất xứ. Thiên tai và gián đoạn chuỗi cung ứng có thể làm tăng chi phí đầu vào, gây sức ép lên doanh nghiệp.
Báo cáo của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) công bố vào cuối năm 2025 nhận định rằng, tăng trưởng năm qua của Việt Nam phần nào được hỗ trợ bởi việc doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu trước thời điểm các biện pháp thuế quan mới có hiệu lực. Do đó, tác động đầy đủ của xu hướng bảo hộ thương mại nhiều khả năng sẽ thể hiện rõ hơn trong năm 2026, tạo ra những lực cản nhất định đối với tăng trưởng.
Một rào cản khác được chuyên gia Suan Teck Kin của UOB nhấn mạnh là độ mở rất lớn của nền kinh tế. Với tỷ trọng xuất khẩu trên GDP xấp xỉ 83%, Việt Nam hưởng lợi nhiều khi thương mại toàn cầu thuận lợi, nhưng cũng dễ chịu tác động tiêu cực khi nhu cầu tại các thị trường chủ chốt như Mỹ và châu Âu suy giảm do lạm phát kéo dài hoặc chính sách tiền tệ thắt chặt. Trong nước, lạm phát có thể tăng trở lại do sức cầu nội địa mạnh và tác động của việc kết thúc ưu đãi giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) vào cuối năm 2026, trước khi điều chỉnh thuế năm 2027. Hơn nữa, tiến độ giải ngân đầu tư công, mặc dù có cải thiện, vẫn cần được đẩy nhanh hơn để đảm bảo hiệu ứng lan tỏa.
Trước các thách thức này, Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) khuyến nghị Việt Nam tiếp tục cải cách thể chế nhằm tăng năng suất và chất lượng tăng trưởng. Các khuyến nghị quan trọng gồm hoàn thiện khuôn khổ chính sách tiền tệ theo hướng thị trường, tăng cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ, đảm bảo sân chơi bình đẳng giữa doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp Nhà nước, và giảm quy mô lao động phi chính thức để tăng hiệu quả phân bổ nguồn lực.
Còn theo Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam Shantanu Chakraborty, ba trụ cột then chốt có thể tạo đà cho tăng trưởng cao hơn bao gồm: cải cách cơ cấu nhằm cải thiện môi trường kinh doanh và hiệu quả vận hành của thị trường; thúc đẩy chuyển đổi số gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tận dụng lợi thế của lực lượng lao động trẻ và am hiểu công nghệ; thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, sản xuất tiên tiến và công nghiệp xanh.
Những động lực này không chỉ hỗ trợ tăng trưởng trong ngắn hạn, mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững hơn trong trung và dài hạn. Dưới góc nhìn tài chính - tiền tệ, ông Jung Hyo Chang, Giám đốc giao dịch ngoại hối và phái sinh của Ngân hàng Shinhan Việt Nam, bày tỏ lo ngại về các cú sốc từ môi trường quốc tế có thể gây áp lực lên tỷ giá và dòng vốn ngắn hạn. Ông Jung Hyo Chang cho rằng, nếu Việt Nam kiên định với các cải cách mang tính thực chất, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số có thể tiệm cận hơn trong trung hạn, mặc dù vẫn cần thời gian để tháo gỡ các nút thắt về ổn định vĩ mô và năng suất.
