Chi phí năng lượng tăng cao, dự kiến sẽ đẩy lạm phát lên cao hơn và làm lu mờ triển vọng tăng trưởng của khu vực đồng euro, khiến các hộ gia đình và doanh nghiệp đang phải đối mặt với một năm đầy thách thức.
Những biến động mới nhất do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran kể từ ngày 28-2 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường năng lượng khi giá dầu và khí đốt biến động mạnh trong bối cảnh các tín hiệu trái chiều từ Washington và Tehran.
Sự biến động trên thị trường dầu thô đã ảnh hưởng đến giá nhiên liệu bán lẻ trong gần một tháng qua, khiến các hộ gia đình trên khắp châu Âu phải gánh chịu hậu quả của cuộc xung đột thông qua chi phí nhiên liệu và năng lượng liên tục tăng cao.
"Ngay từ ngày đầu tiên chiến sự xảy ra, chúng ta đã thấy giá cả trên hóa đơn của các nhà máy lọc dầu tăng lên. Mỗi ngày, hóa đơn mới lại tăng cao hơn hóa đơn cũ... sự tăng giá này cuối cùng cũng đến tay người tiêu dùng. Người dân đang phàn nàn về giá cả" - bà Maria Zagka, Chủ tịch Hiệp hội Chủ sở hữu trạm xăng Attica đồng thời là Người phát ngôn của Liên đoàn Chủ sở hữu trạm xăng Hy Lạp, nói.
Cú sốc năng lượng không còn chỉ giới hạn ở thị trường dầu khí. Trên khắp châu Âu, chi phí nhiên liệu tăng cao đang bắt đầu ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa thiết yếu hàng ngày, khiến tình trạng khan hiếm năng lượng kéo dài có thể lan rộng thành lạm phát tiêu dùng trên diện rộng.
Các nhà nghiên cứu cho biết, tác động này đã được cảm nhận rõ rệt nhất ở các sản phẩm tiêu thụ nhiều năng lượng như bánh nướng, sản phẩm từ sữa và thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời giá cả hàng hóa có chuỗi cung ứng dài cũng trở nên đắt đỏ hơn.
Theo Ủy ban Nhà nước về Giao dịch và Thị trường Hàng hóa của Bulgaria, giá bán buôn đã tăng đối với hầu hết các mặt hàng, đặc biệt là mức tăng mạnh từ 11-19% đối với các mặt hàng như táo, cà chua và chuối trong tuần trước. Giá hành tây, ớt, bắp cải và gạo cùng với chanh, đậu… cũng tăng.
Báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW) cho biết chi phí năng lượng tăng cao dự kiến sẽ đẩy lạm phát ở Đức tăng khoảng 0,4 điểm phần trăm vào năm 2026 so với các dự báo trước đó.
Ông David Bharier, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Phòng Thương mại Anh cho rằng, cuộc xung đột đang diễn ra có thể gây ảnh hưởng đến việc kiểm soát lạm phát ở Anh.
"Dự báo kinh tế mới nhất của chúng tôi cho thấy lạm phát có khả năng ở mức 2,7% vào quý IV-2026, chúng tôi dự đoán sẽ không có thêm đợt cắt giảm lãi suất nào trong thời gian ngắn sắp tới. Đó là tin đáng lo ngại đối với các doanh nghiệp đang tìm kiếm nguồn vốn để đầu tư và tăng trưởng", ông Bharier cho biết.
Châu Âu bước vào năm 2026 với hy vọng rằng sự phục hồi được chờ đợi từ lâu cuối cùng cũng sẽ diễn ra sau nhiều năm tăng trưởng trì trệ. Nhưng triển vọng đó giờ đây đã trở nên ảm đạm hơn rất nhiều.
Trong báo cáo dự báo của các chuyên gia vào tháng 3-2026, Ngân hàng Trung ương châu Âu cho biết kỳ vọng tăng trưởng đã được cải thiện trong phần lớn thời gian năm ngoái và nền kinh tế đã duy trì được đà tăng trưởng tích cực vào đầu năm 2026, nhưng cảnh báo rằng cuộc chiến ở Trung Đông đã làm lu mờ triển vọng một lần nữa.
Các nhà kinh tế cũng đang trở nên thận trọng hơn về triển vọng tăng trưởng chung của khu vực đồng euro. Franziska Palmas, nhà kinh tế cấp cao về châu Âu tại Capital Economics, cho biết tăng trưởng của khu vực đồng euro có khả năng sẽ chậm lại đáng kể, mặc dù khối này có thể vẫn tránh được suy thoái.
Carsten Brzeski, Trưởng Bộ phận kinh tế vĩ mô toàn cầu tại ING Research, cho rằng trong kịch bản xấu nhất, giá năng lượng tăng cao có thể làm giảm tăng trưởng khu vực đồng euro 0,5 điểm phần trăm vào năm 2026 và 0,4 điểm phần trăm vào năm 2027, đẩy nền kinh tế vào suy thoái kỹ thuật vào mùa hè năm 2026, đồng thời đẩy lạm phát vượt xa mức dự báo cơ bản.
