Quy định mới xuất khẩu lao động sang Nhật Bản

(ANTĐ) - Từ 1-7, Luật Xuất nhập cảnh mới của Nhật Bản có hiệu lực. Theo đó, sẽ có nhiều điểm hấp dẫn đối với lao động nhưng sẽ khó khăn đối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu. 

Quy định mới xuất khẩu lao động sang Nhật Bản

(ANTĐ) - Từ 1-7, Luật Xuất nhập cảnh mới của Nhật Bản có hiệu lực. Theo đó, sẽ có nhiều điểm hấp dẫn đối với lao động nhưng sẽ khó khăn đối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu. 

Nhật Bản cần nhiều lao động trình độ cao
Nhật Bản cần nhiều lao động trình độ cao

Cục Quản lý lao động nước ngoài (Bộ LĐ-TB&XH) cho biết, hiện nay, các đơn hàng tuyển tu nghiệp sinh đi tu nghiệp và làm việc tại Nhật Bản xin thẩm định ngày càng tăng. Đây là tín hiệu tốt bởi Nhật Bản đang là thị trường hấp dẫn đối với lao động bởi mức lương cao. Theo đó, loại hợp đồng 1 năm, chi phí khoảng 1.500USD, lương cơ bản là 70.000 yên/tháng (khoảng 14 triệu đồng/tháng). Đối với hợp đồng 3 năm, chi phí khoảng 5.000USD, lương cơ bản năm thứ nhất từ 60.000 - 75.000 yên/tháng (khoảng 12 - 15 triệu đồng), sang năm thứ hai và ba sẽ từ 120.000 - 130.000 yên/tháng, tương đương 24 - 26 triệu đồng (không kể tiền làm thêm giờ)...

Từ 1-7, luật mới quy định, sau 1-2 tháng nhập cảnh vào Nhật Bản, lao động được tham gia khóa học bổ trợ tiếng, kiến thức về văn hóa, phong tục tập quán, pháp luật nước sở tại sẽ được chuyển sang chế độ lưu trú thực tập kỹ năng. Điều này đồng nghĩa, lao động được xác lập tư cách lao động, có tư cách quan hệ lao động, được đối xử như lao động bản địa. Tiếp đến, khi trải qua thời gian thực tập kỹ năng, lao động sẽ được ký kết hợp đồng lao động, được làm thêm giờ và trả lương cùng các chế độ bảo hiểm đầy đủ. Mức thu nhập của lao động vì thế cũng sẽ được tăng lên khoảng 30% sau khi ký hợp đồng lao động.

Cũng từ 1-7, lao động Việt Nam sang Nhật Bản sẽ không phải đóng tiền bảo lãnh hợp đồng. Theo quy định mới tại Luật Xuất nhập cảnh của Nhật Bản, khoản tiền đặt cọc này sẽ bị nghiêm cấm thu. Tổ chức tiếp nhận lao động Việt Nam đưa sang nếu phát hiện doanh nghiệp trong nước có thu khoản tiền này thì doanh nghiệp đó sẽ bị từ chối cung ứng lao động sang Nhật. Theo Tổ chức Hợp tác quốc tế tu nghiệp Nhật Bản (Jitco), việc thu phí và buộc người lao động đóng tiền bảo lãnh hợp đồng với mức cao nhằm mục đích ràng buộc trách nhiệm, hạn chế người lao động bỏ trốn đã tạo gánh nặng kinh tế, thu hẹp cơ hội của số đông lao động nghèo muốn sang Nhật Bản làm việc. Luật Xuất nhập cảnh mới này sẽ hướng đến việc bảo vệ tốt hơn lợi ích và ổn định địa vị pháp lý của tu nghiệp sinh nước ngoài.

Tuy nhiên, theo đại diện Hiệp hội Xuất khẩu lao động Việt Nam, mặc dù nhiều quyền lợi của người lao động nước ngoài được mở ra nhưng điều đó có thể thu hẹp thị phần của lao động nước Việt Nam tại thị trường có thu nhập hấp dẫn này. Nhật Bản là thị trường lao động truyền thống, quan trọng của Việt Nam. Năm 2009 đã có gần 5.500 lao động được đưa sang làm việc dưới chế độ thực tập sinh. Nhiều năm nay, có một thực thế là, tỷ lệ tu nghiệp sinh bỏ trốn cao, có năm đã lên tới 30%.  Ở thời điểm tỷ lệ lao động bỏ trốn cao, lao động nước ta sang Nhật rất khó vì mất uy tín.

Thực tế này, doanh nghiệp xuất khẩu trong nước buộc phải thực hiện thu khoản tiền đặt cọc. Khoản tiền này dùng để ràng buộc người lao động nghiêm túc thực hiện hợp đồng và không bỏ trốn. Trường hợp người lao động bỏ trốn, phá vỡ hợp đồng, doanh nghiệp xuất khẩu lao động sẽ dùng khoản tiền này để đền bù cho đối tác Nhật và các chi phí khác. Từ 1-7, nếu bỏ khoản tiền đặt cọc, lao động không còn bị ràng buộc, doanh nghiệp xuất khẩu lao động sẽ gặp khó khăn trong việc quản lý tu nghiệp sinh, rất có thể tỷ lệ lao động nước ta bỏ trốn tại Nhật sẽ tăng lên. Như vậy, chắc chắn phía Nhật sẽ giảm nhu cầu tiếp nhận lao động nước ta mà chuyển sang thị trường lao động khác.

Huệ Chi