Bị tạm hoãn xuất cảnh chỉ vì nợ thuế vài nghìn đồng
Mới đây, trên mạng xã hội và các cơ quan báo chí đưa tin một người phụ nữ bất ngờ bị chặn xuất cảnh ngay tại sân bay do đang có số nợ thuế quá hạn vỏn vẹn chỉ… 15.000 đồng. Theo chia sẻ của người này, trước đây chị từng mở doanh nghiệp riêng nhưng sau đó đã giải thể. Các khoản thuế môn bài được bên dịch vụ kế toán xử lý đầy đủ nên chị nghĩ mọi thủ tục đã hoàn tất.
Tuy nhiên, về sau lại phát sinh thêm khoảng 15.000 đồng phí ngân hàng liên quan đến nghĩa vụ thuế mà chị không hề hay biết. Đến khi chuẩn bị sang Nhật Bản công tác, chị mới bất ngờ được thông báo đang nợ thuế nên không thể xuất cảnh.
Đây không phải trường hợp hiếm. Trước đó, hàng loạt người nộp thuế đã bị tạm hoãn xuất cảnh do số tiền nợ thuế chỉ vài nghìn cho đến vài chục nghìn đồng. Đáng nói, nhiều người bức xúc khi không hề biết bị áp dụng biện pháp cưỡng chế này, dẫn đến bị chặn lại ngay ở sân bay khi chuẩn bị xuất cảnh, gây tốn kém chi phí và ảnh hưởng đến các kế hoạch công việc.
Trao đổi với báo chí, lãnh đạo Cục Thuế cho biết, theo quy định hiện hành, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng đối với 4 nhóm đối tượng. Thứ nhất, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế có số tiền nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá thời hạn nộp trên 120 ngày.
Thứ hai, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế với số nợ từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp trên 120 ngày.
Thứ ba, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế quá hạn và sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Thứ tư, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài trước khi xuất cảnh khỏi Việt Nam nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế quá hạn.
Đến nay đã ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh đối với khoảng 105.000 người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp và chủ hộ kinh doanh, với tổng số tiền thuế nợ gần 61 nghìn tỷ đồng. Trong số này, khoảng 65.000 trường hợp là người đại diện pháp luật, chủ hộ kinh doanh không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, với số tiền nợ trên 6.900 tỷ đồng.
Lũy kế đến nay, ngành thuế đã thu hồi được trên 4.000 tỷ đồng tiền nợ thuế từ hơn 13.000 người nộp thuế. Riêng nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký đã có khoảng 7.100 người chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ với số tiền gần 100 tỷ đồng và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh theo quy định.
Theo Cục Thuế, kết quả này cho thấy biện pháp tạm hoãn xuất cảnh là một trong những giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao tính tuân thủ pháp luật thuế, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước.
Đối với các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế số tiền nhỏ, đại diện Cục Thuế cho biết qua rà soát dữ liệu, các trường hợp được nêu chủ yếu là cá nhân đã bỏ địa chỉ kinh doanh, không thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế theo quy định.
Trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế đã thực hiện nhiều bước thông báo và liên hệ với người nộp thuế. Sau 30 ngày kể từ khi gửi thông báo mà người nộp thuế không liên hệ với cơ quan thuế, không hoàn thành nghĩa vụ thuế thì cơ quan thuế mới ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh.
Sẽ sửa đổi ngưỡng nợ thuế
Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Thuế thừa nhận, từ những trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do số tiền nợ thuế rất nhỏ nêu trên đã đặt ra nhiều băn khoăn về tính phù hợp của biện pháp quản lý thuế này.
Theo Nghị định số 49/2025/NĐ-CP hiện hành, nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký chưa được quy định ngưỡng nợ tối thiểu. Vì vậy, về nguyên tắc, chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù số tiền nhỏ, vẫn có thể bị xem xét áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nếu không khắc phục sau khi đã được thông báo.
Qua thống kê, hơn 50% người nộp thuế thuộc nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số nợ dưới 1 triệu đồng, song tổng số nợ của nhóm này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng nợ thuế của toàn bộ nhóm đối tượng.
Để bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 theo hướng bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên đối với nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
Theo đề xuất, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ áp dụng với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký mà còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên và đã quá 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo sẽ áp dụng biện pháp này nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Cục Thuế cho rằng việc bổ sung ngưỡng nợ tối thiểu sẽ góp phần loại trừ các trường hợp phát sinh khoản nợ rất nhỏ do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc nguyên nhân khách quan khác, đồng thời bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa mức độ vi phạm và biện pháp quản lý được áp dụng.
Trong thời gian tới, Cục Thuế cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh nghiên cứu nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin để thực hiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.
“Ngành Thuế luôn hỗ trợ tối đa cho người nộp thuế. Tuy nhiên, người nộp thuế cũng cần chủ động rà soát nghĩa vụ thuế của mình. Ví dụ trên đường ra sân bay, nếu rà lại một lần nữa, phát hiện nợ thuế và nộp thuế, người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ, chúng tôi sẽ giải quyết luôn bằng cách khi tiếp nhận thông tin đã thanh toán, ngay lập tức chúng tôi sẽ ban hành công văn gỡ bỏ hoãn xuất cảnh, và sẽ liên lạc với bên Cục xuất nhập cảnh để gỡ ngay cho người nộp thuế” – ông Mai Sơn nói.
