Nhức nhối trẻ vị thành niên hầu tòa

(ANTĐ) - Không chỉ gia tăng về số vụ, tình trạng trẻ vị thành niên phạm tội còn có xu hướng ngày càng nghiêm trọng với những hành vi  manh động, liều lĩnh và gây ra hậu quả lớn.  

Nhức nhối trẻ vị thành niên hầu tòa

(ANTĐ) - Không chỉ gia tăng về số vụ, tình trạng trẻ vị thành niên phạm tội còn có xu hướng ngày càng nghiêm trọng với những hành vi  manh động, liều lĩnh và gây ra hậu quả lớn.  

Sẵn sàng trộm, cướp

Các bị cáo chưa thành niên tại một phiên tòa

Các bị cáo chưa thành niên tại một phiên tòa

Điển hình về tình trạng trẻ vị thành niên phải hầu tòa là vụ án Trần Văn Quân (SN 1991; trú tại xã Giao An, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định) cùng đồng bọn phạm tội cướp tài sản vừa bị TAND Hà Nội đưa ra xét xử. Theo tài liệu truy tố, 23h ngày 21-4-2010, Trần Văn Quân cùng 4 đối tượng SN 1992-1994 chở nhau trên 2 xe máy mang theo dao nhọn đi lòng vòng trên Quốc lộ 1A với mục đích cướp tài sản.

Đến địa phận xã Vạn Điểm, huyện Thường Tín, Hà Nội, các đối tượng phát hiện anh Đinh Viết Quân (SN 1985) điều khiển xe máy Airblade, phía sau chở anh Phạm Văn Chuân (SN 1987, đều ở huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định) đã nhanh chóng ép sát. Ngay lập tức tên Bình vung dao chém ngang lưng anh Chuân và sau đó khống chế cướp xe máy, tài sản tẩu thoát. Chỉ trong 1 tháng (từ ngày 21-3 đến 21-4-2010), các đối tượng do Trần Văn Quân cầm đầu đã liên tiếp gây ra 6 vụ cướp xe máy và tài sản của người đi đường với tổng trị giá hơn 290 triệu đồng. Trước tòa các bị cáo đều khai nhận, lý do đi cướp đơn giản chỉ vì muốn có tiền tiêu xài cá nhân. Khi phạm tội, 2 tên đang ở độ tuổi vị thành niên; 2 tên còn lại thì chưa đủ 16 tuổi.     

Mới đây, VKSND quận Hoàn Kiếm có kháng nghị phúc thẩm đối với bị cáo Lê Trung Hiếu (SN 1994) và Lê Văn Phong (SN 1995), cùng trú tại phường Phúc Tân, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội vì tội cướp tài sản. Trước đó, bản án sơ thẩm của TAND quận Hoàn Kiếm thể hiện, tối 18-12-2009, Hiếu và Phong đã dùng dao khống chế cướp chiếc xe đạp của một học sinh lớp 9 ngay trên phố Hồng Hà, quận Hoàn Kiếm. Tại tòa, cả hai bị cáo đều khai rõ mục đích cướp xe đạp là để có tiền chơi game. Theo ông Nguyễn Quang Ái - Kiểm sát viên (VKSND TP Hà Nội), tình trạng trẻ vị thành niên phạm tội thời gian gần đây đang có xu hướng gia tăng mạnh không chỉ về số vụ mà còn về tính chất, mức độ nghiêm trọng trong hành vi. Đặc biệt, hiện tượng trẻ em phạm tội bị đưa ra truy tố trước đây rất hãn hữu thì nay không hiếm.                

Mơ hồ ý thức hành vi

Nói về tình trạng trẻ vị thành niên phạm tội hiện nay, luật sư Giang Hồng Thanh (Văn phòng Luật sư Nguyễn Huy Thiệp - Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, chủ yếu rơi vào hai loại tội phạm là xâm phạm về sở hữu tài sản và xâm phạm về thân thể, sức khỏe người khác. Về điều kiện trước khi phạm tội, hầu hết các đối tượng đều có hoàn cảnh éo le, thiếu sự quan tâm, dạy dỗ của bố mẹ.

Chẳng hạn, trong vụ án cướp xe đạp nói trên, bị cáo Lê Trung Hiếu bố mất sớm, mẹ thì bệnh tật triền miên nên đã sớm bỏ học, lêu lổng và sa vào nghiện “nét”. Bị cáo này cho rằng, việc cướp tài sản của mình chẳng có gì “to tát”. Tương tự, Nguyễn Văn Linh (SN 1994; trú tại thị trấn Lương Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình) bị TAND quận Hai Bà Trưng tuyên phạt 60 tháng tù giam về tội mua bán trái phép chất ma túy. Chưa đủ 16 tuổi khi phạm tội nhưng Linh có hoàn cảnh gia đình hết sức đáng thương: Sinh ra không biết mặt mẹ, bố đi theo người khác nên 7 tuổi đã phải sống lang thang ở Hà Nội.

Cũng theo luật sư Giang Hồng Thanh, điểm chung lớn nhất đối với đối tượng trẻ vị thành niên phạm tội là không ý thức được hết tính chất, mức độ hành vi và hậu quả từ việc làm trái pháp luật của mình. Đặc biệt, đối với loại tội phạm xâm hại đến thân thể, sức khỏe người khác, không ít vụ án còn có số đông đối tượng tham gia chỉ vì tâm lý a dua, “bầy đàn”. Để phòng ngừa phạm tội trong trẻ vị thành niên, bên cạnh việc xử lý nghiêm minh trước pháp luật, công tác giáo dục pháp luật phải không ngừng được đẩy mạnh cả ở nhà trường, gia đình và xã hội.

Trịnh Tuyến