Nội dung phản ánh của các Hiệp hội, doanh nghiệp cho rằng hiện nay một số đơn vị hải quan có thông báo yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu phải khai báo chi tiết 100% thông tin về hóa chất (mã CAS, hàm lượng phần trăm từng thành phần…) mới đủ điều kiện thông quan. Trong khi trước đây yêu cầu này chỉ áp dụng ngẫu nhiên hoặc theo từng thời điểm.
Liên quan đến vấn đề này, Cục Hải quan đã có thông tin làm rõ. Theo Cục Hải quan, cơ quan hải quan thực hiện thủ tục hải quan đối với hóa chất nhập khẩu, xuất khẩu trên cơ sở pháp luật về hải quan và pháp luật về hóa chất. Từ khi Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực, Cục Hải quan cũng như các Chi cục Hải quan khu vực không ban hành bất kỳ văn bản nào hướng dẫn liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất.
Về việc cung cấp thông tin, tài liệu kỹ thuật, chứng từ liên quan đến hóa chất nhập khẩu, xuất khẩu, Cục Hải quan cho hay, theo quy định tại khoản 5 Điều 19 Luật Hải quan thì công chức hải quan được quyền yêu cầu người khai hải quan cung cấp tài liệu kỹ thuật và các thông tin khác có liên quan đến hàng hóa, để xác định tên hàng, mã số của hàng hóa làm căn cứ tính thuế và thực hiện chính sách quản lý hàng hóa.
Về hồ sơ hải quan, người khai hải quan không phải nộp thêm chứng từ ngoài các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan quy định.
Về khai hải quan, theo quy định, người khai hải quan có trách nhiệm mô tả rõ tên hàng, thành phần, hàm lượng, tính chất lý hóa... để cơ quan hải quan làm căn cứ xác định mã số và áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành, chính sách thuế.
Về kiểm tra hải quan: Đối với các tờ khai luồng vàng, luồng đỏ, khi kiểm tra hồ sơ hải quan, kiểm tra thực tế hàng hóa, nếu không có đủ tài liệu kỹ thuật và các thông tin khác có liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu để cơ quan hải quan xác định tên gọi, mã số của hàng hóa hoặc nội dung khai hải quan với chứng từ thuộc hồ sơ hải quan không chính xác, đầy đủ, phù hợp, thì người khai có trách nhiệm cung cấp bổ sung tài liệu kỹ thuật, chứng từ liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Trường hợp vẫn không đủ cơ sở để xác định chính xác hàng hóa nhập khẩu/xuất khẩu, cơ quan hải quan sẽ tiến hành phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định làm căn cứ quyết định thông quan.
Cục Hải quan cho rằng, hóa chất là mặt hàng đặc biệt, có chuyên môn sâu mới có thể xác định được bản chất của hàng hóa, trong khi yêu cầu quản lý lại chặt chẽ, phức tạp theo quy định của pháp luật về hóa chất (ví dụ như hàm lượng hóa chất nguy hiểm có nồng độ dưới ngưỡng 0,1%, 1%, 5% thuộc trường hợp miễn Giấy phép xuất nhập khẩu, Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất kinh doanh).
Căn cứ quy định của Luật Hải quan, cơ quan hải quan yêu cầu người khai hải quan cung cấp bổ sung thông tin, tài liệu kỹ thuật, chứng từ liên quan trong các trường hợp không có đủ cơ sở để xác định tính chính xác của hàng hóa.
“Để nâng cao trách nhiệm của người khai hải quan, đảm bảo nguyên tắc quản lý rủi ro của cơ quan hải quan, đề nghị Hiệp hội phối hợp với cơ quan hải quan đẩy mạnh việc tuyên truyền cho cộng đồng doanh nghiệp về chính sách quản lý đối với hóa chất xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật chuyên ngành để doanh nghiệp nhập khẩu khai báo đầy đủ thông tin về hàng hóa nhập khẩu trên tờ khai hải quan khi làm thủ tục hải quan” – Cục Hải quan nhấn mạnh.
Về vấn đề bảo mật bí mật thương mại, theo Luật Hóa chất, các thông tin gồm: Phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS) (bao gồm các nhận dạng hóa chất như: Số CAS, Số UN); Độ tinh khiết của hỗn hợp chất và mức độ nguy hại của phụ gia, tạp chất không thuộc phạm vi thông tin được bảo mật.
“Do đó, trong trường hợp cơ quan hải quan có yêu cầu cung cấp các thông tin định danh cơ bản nêu trên để phục vụ công tác quản lý nhà nước về hải quan là thực hiện đúng quy định của pháp luật chuyên ngành, không vi phạm các nguyên tắc về bảo vệ bí mật thương mại của nhà sản xuất. Ngay khi doanh nghiệp phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến thành phần của hóa chất theo đề nghị của cơ quan hải quan, các lô hàng đều được giải quyết thông quan nhanh chóng, đúng quy định” – Cục Hải quan cho hay.
Cục Hải quan cũng cho biết, trong quá trình thực hiện Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành, cơ quan này đã chủ động tổng hợp các vướng mắc, khó khăn đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất và đã có văn bản kiến nghị với Cục Hóa chất – Bộ Công Thương sớm có ý kiến để cơ quan hải quan và doanh nghiệp thống nhất trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với mặt hàng hóa chất xuất khẩu, nhập khẩu.
