Đòi hỏi từ cuộc sống

(ANTĐ) - Theo công bố của Tổng cục Thống kê, các chỉ tiêu kinh tế quý I năm nay đều thấp hơn cùng kỳ năm ngoái. Trong thời gian tới, có nhiều yếu tố cộng hưởng làm cho chỉ số giá tiêu dùng (CPI) từ tháng 4 đến tháng 8 sẽ không đứng ở mức thấp như cùng kỳ năm 2010. Từ diễn biến lạm phát có thể dự báo cả năm nay sẽ không đạt được chỉ tiêu kiềm chế dưới 7%. Còn Ngân hàng Thế giới thì dự báo ở mức 9,5%. Đây là một cảnh báo không thể coi thường, đòi hỏi phải thực hiện nhất quán, đồng bộ và quyết liệt hơn Nghị quyết 11 của Chính phủ.

Đòi hỏi từ cuộc sống

(ANTĐ) - Theo công bố của Tổng cục Thống kê, các chỉ tiêu kinh tế quý I năm nay đều thấp hơn cùng kỳ năm ngoái. Trong thời gian tới, có nhiều yếu tố cộng hưởng làm cho chỉ số giá tiêu dùng (CPI) từ tháng 4 đến tháng 8 sẽ không đứng ở mức thấp như cùng kỳ năm 2010. Từ diễn biến lạm phát có thể dự báo cả năm nay sẽ không đạt được chỉ tiêu kiềm chế dưới 7%. Còn Ngân hàng Thế giới thì dự báo ở mức 9,5%. Đây là một cảnh báo không thể coi thường, đòi hỏi phải thực hiện nhất quán, đồng bộ và quyết liệt hơn Nghị quyết 11 của Chính phủ.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhận xét, nền kinh tế tiếp tục gặp những khó khăn, thách thức lớn hơn so với năm trước, nhất là lạm phát tăng cao do cộng hưởng của các yếu tố như lạm phát toàn cầu tăng; hệ quả của các giải pháp ngăn chặn đà suy giảm kinh tế. Chỉ số CPI tăng cao trong điều kiện phải điều chỉnh giá xăng dầu, giá điện làm cho tình hình càng khó khăn hơn.

Phó Thủ tướng cũng thừa nhận rằng, chúng ta chưa tính hết được tình hình khủng hoảng tài chính và cho là kinh tế thế giới đã khá hơn. Chúng ta cũng không tính hết được các biến động bất ổn ở Trung Đông và Bắc Phi. Tuy nhiên, theo ông, “chúng ta không có cách gì để dự báo hết được những biến động này. Cũng vậy, chúng ta không thể dự báo trước được 2 hay 3 tháng tới liệu có thiên tai hay không”. Vì thế, điều quan trọng là việc điều hành phải bám sát thực tiễn, chứ không thể cứng nhắc theo chỉ tiêu đã đề ra. Như vậy là, tư duy điều hành kinh tế đã có bước chuyển đáng kể từ “bám sát chỉ tiêu” sang “bám sát thực tiễn”.

Đương nhiên việc xây dựng các chỉ tiêu vẫn rất quan trọng và phải dựa vào một nền dự báo tốt. Không có chỉ tiêu thì chẳng khác gì con tàu bơi giữa biển không có la bàn định hướng để điều hành. Điều hành đạt được kết quả theo chỉ tiêu đã đề ra là điều mà ai cũng đều mong muốn. Song, nếu thực tế trên “biển cả” kinh tế lúc sóng to, gió lớn, chỉ tiêu định hướng vẫn tiếp tục mang tính pháp lệnh như hiện nay thì thật khó cho người cầm lái. Phó Thủ tướng Chính phủ cho rằng, các chỉ tiêu như GDP, CPI chỉ nên mang tính định hướng.

Định hướng để tạo nên một “hải trình” và hướng tới những mục tiêu dài hơi hơn. Nếu cứ “chốt” chặt quá như hiện nay thì lại phải tính đi, tính lại. Tại cuộc hội thảo “Kinh tế Việt Nam - những vấn đề đặt ra trong trung và dài hạn” do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học xã hội Việt Nam vừa tổ chức, nhiều chuyên gia và nhà khoa học đều nhất trí, dứt khoát phải thay đổi mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế đã chỉ ra những “điểm nghẽn” lớn của nền kinh tế như cơ sở hạ tầng yếu kém, chất lượng nguồn nhân lực thấp, thể chế kinh tế chậm thay đổi. Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhấn mạnh, trong 5 năm qua, lạm phát tăng gần 60% trong khi tăng trưởng GDP chỉ đạt 35,1%. Hai con số này chứng tỏ thu nhập thực tế và mức sống của người dân, nhất là tầng lớp nghèo bị giảm rất mạnh.

Theo ông, nguyên nhân bên trong của bất ổn vĩ mô và lạm phát ở nước ta là duy trì quá lâu mô hình tăng trưởng theo chiều rộng đi kèm với làm méo mó trong nền kinh tế. Một thực tế đáng lo ngại là hầu hết các ngành có doanh nghiệp nhà nước chiếm vị thế lớn đều không có “anh cả” dẫn dắt được thị trường. Đã đến lúc phải để thị trường thực hiện chức năng phân bổ nguồn lực hiệu quả.

Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận xét, dự thảo kế hoạch phát triển 2011-2015 chưa thể hiện rõ tư tưởng đổi mới mô hình và tái cơ cấu kinh tế đã được xác định tại Đại hội Đảng XI. Dứt khoát không thể theo khuôn mẫu cũ, cơ cấu đầu tư và cơ cấu kinh tế theo cách cũ. Chuyển sang chính sách ngân sách “cứng” theo nguyên tắc nhà nước tập trung cho ổn định vĩ mô, chống lạm phát, giảm đầu tư công, nhất là cho doanh nghiệp nhà nước. Đó chính là những đòi hỏi gay gắt từ thực tiễn, từ cuộc sống.

Đan Thanh