Chuyển đổi số và AI tạo động lực đổi mới toàn diện
PV: Thưa PGS.TS Đinh Công Tuấn, được biết Trường Đại học Văn hóa Hà Nội xác định chuyển đổi số và AI là trụ cột chiến lược giai đoạn 2026–2031 nhằm tạo đột phá trong đào tạo, nghiên cứu và quản trị?
PGS.TS Đinh Công Tuấn: Đúng vậy. Trong chiến lược phát triển Trường giai đoạn 2026–2031, chuyển đổi số và ứng dụng AI được xác định là một trong những mục tiêu chiến lược trụ cột, tạo động lực đổi mới hoạt động quản trị, đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ người học.
Nhà trường hướng tới xây dựng hệ sinh thái đại học số dựa trên dữ liệu, kết nối, thông minh và lấy người học làm trung tâm. AI sẽ từng bước được tích hợp vào chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, học tập, nghiên cứu và quản trị; Đồng thời phát triển năng lực số, năng lực AI cho đội ngũ cán bộ và sinh viên.
Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng giáo dục, năng lực nghiên cứu, hiệu quả quản trị và chuẩn bị cho người học khả năng thích ứng, sáng tạo, làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số.
PV: Cụ thể năm học 2026–2027, nhà trường sẽ triển khai chuyển đổi số và AI như thế nào để tạo chuyển biến thực chất?
PGS.TS Đinh Công Tuấn: Nhà trường tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, dữ liệu và các nền tảng số, hướng tới môi trường đại học số đồng bộ, liên thông, an toàn và thuận tiện.
Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng AI vào những hoạt động tạo ra giá trị thực chất, trước hết trong giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học và quản trị. Trong năm 2026, Nhà trường triển khai phần mềm quản trị đại học số, theo mô hình tích hợp, liên thông các khâu từ tuyển sinh, đào tạo, quản lý chương trình, công tác sinh viên, khảo thí, hành chính, tài chính đến các hoạt động quản lý khác. Qua đó, từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, giảm quy trình thủ công, tăng tính minh bạch và hiệu quả.
Thứ ba, phát triển năng lực số và năng lực AI cho giảng viên, sinh viên, giúp người học không chỉ biết sử dụng công nghệ mà còn có khả năng tư duy, sáng tạo và làm việc hiệu quả trong môi trường có AI.
Đáng chú ý, từ năm học 2026–2027, hai học phần Năng lực số và AI được đưa vào giảng dạy cho sinh viên toàn trường. Trong chương trình đào tạo sửa đổi năm 2026, kiến thức về chuyển đổi số và AI cũng được lồng ghép vào các học phần thuộc chuyên ngành.
PV: Vậy làm thế nào để AI thực sự tạo giá trị cho người học, thay vì chỉ là công cụ hỗ trợ?
PGS.TS Đinh Công Tuấn: Quan điểm của nhà trường là AI phải là công cụ hỗ trợ nâng cao chất lượng đào tạo, không phải công cụ thay thế người thầy hay tư duy của người học.
Trong giảng dạy, AI có thể hỗ trợ giảng viên thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, tạo tình huống học tập, phân tích phản hồi và cá thể hóa một số hoạt động giáo dục. Với sinh viên, AI được định hướng như một trợ lý học tập, hỗ trợ tìm kiếm, hệ thống hóa, phân tích thông tin, học ngoại ngữ, xử lý dữ liệu, phát triển ý tưởng và giải quyết các bài toán nghề nghiệp.
Trong nghiên cứu khoa học, AI có thể hỗ trợ tổng quan tài liệu, phân tích dữ liệu, xử lý văn bản, lập trình và trực quan hóa kết quả. Với đặc thù của Nhà trường, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến ứng dụng AI trong số hóa, khai thác dữ liệu văn hóa, di sản, thư viện, bảo tàng, lưu trữ, xuất bản và truyền thông số.
Điều quan trọng nhất là sinh viên phải biết kiểm chứng thông tin, phản biện kết quả của AI và chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng. Chúng tôi không muốn đào tạo những người chỉ biết sử dụng AI, mà muốn đào tạo những người biết đặt câu hỏi, kiểm chứng và cùng AI tạo ra những giá trị mới.
AI thay đổi cách đào tạo, đánh giá và văn hóa học thuật
PV: AI đang thay đổi cách đào tạo và đánh giá sinh viên như thế nào, thưa ông?
PGS.TS Đinh Công Tuấn: AI đang làm thay đổi căn bản yêu cầu về kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp. Vì vậy, chương trình đào tạo cần được điều chỉnh theo hướng trang bị cho sinh viên năng lực làm việc trong môi trường có AI, thay vì chỉ bổ sung một vài nội dung về công nghệ này.
Nhà trường sẽ tiếp tục rà soát chương trình, tăng cường các năng lực có giá trị lâu dài như tư duy phản biện, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, năng lực nghiên cứu và khả năng thích ứng. Năng lực số, dữ liệu và AI sẽ được tích hợp ngày càng sâu vào chương trình đào tạo theo hướng phù hợp với từng ngành.
Phương pháp giảng dạy cũng chuyển mạnh sang học tập chủ động, dựa trên vấn đề, dự án và tình huống thực tiễn. AI được sử dụng để mở rộng không gian học tập, trong khi giảng viên giữ vai trò định hướng, phản biện và phát triển năng lực cho người học.
Đối với kiểm tra, đánh giá, nhà trường sẽ tăng cường đánh giá theo quá trình, vấn đáp, thuyết trình, thực hành, sản phẩm dự án và hồ sơ năng lực, thay vì quá phụ thuộc vào những bài làm mà AI có thể dễ dàng thực hiện.
Khi AI có thể tạo ra câu trả lời trong vài giây, giáo dục đại học phải quan tâm nhiều hơn đến khả năng đặt câu hỏi, tư duy và sáng tạo của người học.
PV: Nhà trường có quan điểm thế nào về việc sử dụng AI: Không cấm nhưng phải có trách nhiệm?
PGS.TS Đinh Công Tuấn: Nhà trường không cấm AI một cách máy móc, nhưng cũng không chấp nhận việc sử dụng AI thiếu kiểm soát.
Nhà trường sẽ từng bước xây dựng, hoàn thiện các quy định, hướng dẫn sử dụng AI trong giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học; xác định rõ phạm vi sử dụng, yêu cầu công khai việc sử dụng AI trong những trường hợp cần thiết và trách nhiệm của người sử dụng.
Đối với sinh viên, chúng tôi chú trọng quản lý tính trung thực của quá trình học tập, thay vì chỉ tìm cách phát hiện sinh viên có sử dụng AI hay không. Nếu được phép sử dụng AI, sinh viên phải kiểm chứng thông tin, chịu trách nhiệm về sản phẩm, đồng thời tuân thủ các yêu cầu về bản quyền, trích dẫn và đạo đức học thuật.
Trong nghiên cứu khoa học, nguyên tắc cốt lõi là minh bạch, trung thực, kiểm chứng được và có trách nhiệm. AI có thể hỗ trợ nhà nghiên cứu, nhưng không thể thay thế trách nhiệm khoa học của tác giả.
Bên cạnh công cụ kỹ thuật và quy định quản lý, nhà trường sẽ chú trọng xây dựng văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm trong toàn trường. AI có thể hỗ trợ tạo ra tri thức, nhưng con người phải chịu trách nhiệm cuối cùng về tri thức và sản phẩm do mình tạo ra.
PV: Thưa ông, vậy làm thế nào để người học cảm nhận rõ nhất những hiệu quả thiết thực từ quá trình chuyển đổi số?
PGS.TS Đinh Công Tuấn: Điều nhà trường quan tâm nhất là chuyển đổi số và AI phải tạo ra những thay đổi mà sinh viên có thể trực tiếp cảm nhận trong quá trình học tập và trải nghiệm tại trường.
Đến cuối năm học 2026–2027, nhà trường kỳ vọng môi trường học tập số sẽ thuận tiện và thông minh hơn; sinh viên có thể tiếp cận học liệu, thông tin đào tạo và các dịch vụ hỗ trợ học tập nhanh chóng hơn.
AI sẽ từng bước được tích hợp vào học tập, nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp, giúp sinh viên có thêm công cụ để học tập và sáng tạo. Nhà trường cũng hướng tới hình thành hệ sinh thái dữ liệu và học liệu số phục vụ đào tạo, nghiên cứu và quản trị.
Một kết quả quan trọng khác là năng lực AI của giảng viên và sinh viên được nâng lên rõ rệt. Mỗi sinh viên khi tốt nghiệp không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn có khả năng làm việc với dữ liệu, sử dụng AI và thích ứng với sự thay đổi của công nghệ.
Xa hơn, nhà trường mong muốn chuyển đổi số tạo ra thay đổi về văn hóa đại học: từ học tập thụ động sang chủ động; Từ tiếp nhận thông tin sang kiến tạo tri thức; từ sử dụng công nghệ sang làm chủ công nghệ.
Thước đo cuối cùng của chuyển đổi số không phải là nhà trường có bao nhiêu nền tảng công nghệ, mà là sinh viên học tốt hơn, giảng viên dạy hiệu quả hơn và nhà trường phục vụ người học tốt hơn như thế nào.
PV: Xin cảm ơn ông!
