Bị cáo giữ vai trò lớn nhất trong vụ án là Nguyễn Năng Mạnh - cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, Giám đốc Công ty MegaPharco, Phó giám đốc sở hữu 70% cổ phần Công ty MediPhar và cổ đông sáng lập Công ty Hùng Phương.
Bị cáo Mạnh bị xét xử về 3 tội danh là “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Đưa hối lộ”.
Trả lời thẩm vấn tại tòa, bị cáo Nguyễn Năng Mạnh cho biết trong những năm đầu hoạt động, các công ty trong hệ sinh thái của bị cáo chưa có nhiều lợi nhuận nên chưa thực hiện phân chia lợi ích cho những người góp vốn.
Theo lời khai của Mạnh, Công ty Hùng Phương được thành lập chủ yếu để nhập khẩu nguyên liệu, cung cấp cho Công ty MediUSA và Công ty MegaPharco. Những người được nhờ đứng tên tại một số doanh nghiệp không biết các hoạt động phạm pháp của những doanh nghiệp này.
Theo cáo trạng, từ năm 2016 đến 2025, Nguyễn Năng Mạnh cùng Đỗ Mạnh Hoàng (cựu Giám đốc Công ty MediPhar) và Khúc Minh Vũ (cựu Giám đốc Công ty Việt Đức) đã thành lập, điều hành hệ thống gồm 12 công ty và hai nhà máy MediUSA, MediPhar để tổ chức sản xuất, phân phối thực phẩm chức năng giả với quy mô đặc biệt lớn.
Tạo lòng tin với người tiêu dùng, nhóm bị cáo cho in trên bao bì thông tin sản phẩm có nguồn gốc từ Mỹ và châu Âu nhưng cơ quan tố tụng xác định, phần lớn nguyên liệu thực tế được nhập từ Trung Quốc hoặc mua trôi nổi trên thị trường.
Đối tượng khách hàng mà đường dây này hướng tới chủ yếu là trẻ em, người cao tuổi và những người có nhu cầu sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe... Kết quả giám định cho thấy, nhiều sản phẩm chỉ đạt dưới 30% hàm lượng, thành phần như công bố, do đó đủ căn cứ xác định là hàng giả.
Khai về quá trình sản xuất sản phẩm, “ông trùm” cho biết, bị cáo này và Khúc Minh Vũ đã bàn bạc về việc đăng ký số lượng viên và hàm lượng thành phần của từng sản phẩm.
Mạnh cho biết, trong trường hợp không thể sản xuất đủ số lượng hoặc không thể bảo đảm hàm lượng như hồ sơ đã công bố, các bị cáo sẽ cắt giảm nguyên liệu để sản phẩm có thể được sản xuất.
"Thời điểm đó, việc cạnh tranh sản phẩm trên thị trường rất khốc liệt. Những sản phẩm ra sau phải vượt lên sản phẩm ra trước về thành phần, hàm lượng nên các công ty buộc phải cạnh tranh" – bị cáo Mạnh trình bày.
Chủ tọa ngắt lời và nêu rõ không chấp nhận cách giải thích này, bởi những sản phẩm do các bị cáo sản xuất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.
"Bị cáo phải thừa nhận đúng thực tế, động cơ, mục đích là lợi nhuận. Chỉ có lợi nhuận, không có động cơ nào khác" – Chủ tọa phiên tòa truy vấn. Nghe vậy, “ông trùm” sản xuất thực phẩm chức năng cúi đầu, đáp: “Dạ, vâng”.
Tiếp tục khai báo, Mạnh thừa nhận trực tiếp chỉ đạo Khúc Minh Vũ và Phạm Văn Thụ (cựu Phó giám đốc Công ty MediUSA) tổ chức sản xuất các sản phẩm. Để tạo ra sản phẩm, các bị cáo xây dựng công thức dựa trên những hồ sơ có sẵn hoặc nghiên cứu công thức mới.
Tuy nhiên, bị cáo Mạnh sau đó thừa nhận các sản phẩm không có tính mới mà chủ yếu sử dụng công thức đã xuất hiện trên thị trường để sản xuất những mặt hàng tương tự. Sau khi có công thức, hồ sơ được chuyển xuống nhà máy để kiểm tra khả năng sản xuất, nguồn nguyên liệu và những vấn đề có thể phát sinh.
Sau khi kiểm tra, các bị cáo hoàn thiện hồ sơ đăng ký sản phẩm rồi chuyển xuống nhà máy để lập kế hoạch sản xuất. Khi HĐXX truy vấn về việc thử nghiệm sản phẩm, Mạnh cho biết nguyên liệu đầu vào đã được đơn vị xuất nhập khẩu kiểm tra và được nhập qua Công ty Hùng Phương.
Đối với việc cắt giảm nguyên liệu trong các sản phẩm, Mạnh khai việc này được thực hiện ngay ở khâu lập kế hoạch. "Nguyên tắc là sản phẩm nào đã đăng ký nhưng không thể làm đúng như hồ sơ thì sẽ cắt giảm để phù hợp" - Mạnh trình bày và cho biết đơn giá sản phẩm được tính dựa trên chi phí nguyên liệu, nhân công... Sau khi hoàn thành, sản phẩm được phân phối qua Công ty Hùng Phương.
Trong đó, Khúc Minh Vũ phụ trách khâu phân phối, Đỗ Mạnh Hoàng phụ trách sản xuất, còn Nguyễn Năng Mạnh là người chịu trách nhiệm chung.
Theo lời khai của Mạnh, hệ thống doanh nghiệp do bị cáo điều hành đã sản xuất hơn 200 sản phẩm, kết quả kiểm nghiệm có đến 88 sản phẩm giả...
