“Cần dạy con biết yêu gia đình từ nhỏ”

(ANTĐ) - “Tắm trong suối dân ca Phú Thọ, sống trong nhân cách mẫu mực nền nếp đã tạo cho các con tôi ký ức tuổi thơ đẹp, có ý thức trách nhiệm với gia đình từ nhỏ” - ông Nguyễn Vĩnh Tuyền, bố của kiến trúc sư, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến cho biết vậy. Nhân Ngày Gia đình Việt Nam ông bật mí vài nét về ngôi nhà hạnh phúc của mình.

“Cần dạy con biết yêu gia đình từ nhỏ”

(ANTĐ) - “Tắm trong suối dân ca Phú Thọ, sống trong nhân cách mẫu mực nền nếp đã tạo cho các con tôi ký ức tuổi thơ đẹp, có ý thức trách nhiệm với gia đình từ nhỏ” - ông Nguyễn Vĩnh Tuyền, bố của kiến trúc sư, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến cho biết vậy. Nhân Ngày Gia đình Việt Nam ông bật mí vài nét về ngôi nhà hạnh phúc của mình.

Ông Nguyễn Vĩnh Quyền cùng vợ và các con cháu
Ông Nguyễn Vĩnh Quyền cùng vợ và các con cháu

Tuổi già của tôi rất vui

Nhà ông Tuyền nằm trong ngách nhỏ, lối đi vào có cả cây đa, bến nước bên dòng sông Tô mát mẻ, thơ mộng. Ông Tuyền bảo đất này lộc phát nên con trai ông đầu tư xây hẳn ngôi nhà 6 tầng để 3 thế hệ cùng chung sống. “Tường phòng khách tôi sẽ treo toàn tranh cháu nội vẽ. Đó là cách tôi chăm sóc tình cảm gia đình. Những bức tranh vẽ thuở 9 - 10 sau này là “tài sản tuổi thơ” quý báu của cháu. Nhà ông Tuyền có nhiều bức ảnh đen trắng tứ đại, tam đại đồng đường là "tài sản" ông trân trọng giữ gìn bởi không bao giờ có lại.

Gần 70 tuổi ông Tuyền vẫn nhanh nhẹn, khoẻ mạnh như thanh niên, vợ làm ở Quảng Ninh, đều đặn 2 tuần ông tới thăm vợ và bà thì liên tục về thăm ông. Cuộc sống tuổi già của ông vui tươi, lượn xe ga đi chơi, làm MC du lịch lên rừng, xuống biển với bạn bè. Blog tiếng Việt của ông rất hút cư dân mạng bởi cách trang trí, thiết kế đẹp, sân thơ trẻ trung, và cả vì ông là… bố của nhạc sĩ viết về bà tôi, ông tôi hay tuyệt, làm say đắm cả người già, con trẻ.

Theo ông Tuyền, tuổi trẻ ai cũng  lăn lưng vào mưu sinh, bỏ qua một số cung bậc tình cảm. Đàn ông có học khoảng 40 tuổi mới có những suy nghĩ đúng đắn. Người thường thì 50 đổ ra, còn 60 tuổi thì phổ cập sự chín chắn, cảm nhận, ý thức sâu hơn, đằm thắm hơn về dạy người và các cung bậc tình cảm. "Tuổi này tôi thấy mình viết hay hơn nhờ vốn sống quý thời tuổi trẻ ào ạt đổ về, làm tâm hồn càng già càng trẻ lại. Tuy sắp về cõi (cười), nhưng rất vui và hạnh phúc".

Tình yêu gia đình sâu sắc

Một buổi vui chơi tuổi già
Một buổi vui chơi tuổi già

Gia đình tôi có cái gốc rất nền nếp gia phong của cả hai bên nội - ngoại với những bậc cha mẹ mẫu mực. 

Bà ngoại Tiến lấy chồng tảo hôn, thoát khỏi lũy tre làng nhờ đi giúp việc cho một đốc - tờ người Pháp ở Hà Nội rất giàu có. Cô gái đôi mươi của "làng tôi quanh co quanh co quanh co quanh co có sợi rơm khô" đã mơ ước con mình sau này là bác sĩ. Và bà Phạm Thị Thư - vợ ông Tuyền đã thực hiện được mơ ước của mẹ.

Ông ngoại Tiến được dân phố huyện coi như “đồng hồ sống”, sáng ông đi làm là biết 7 giờ, chiều ông về là 5 giờ. Từ cách pha nước, chẻ lạt, lời ăn tiếng nói… các cụ rất mẫu mực làm gương cho con cái.  

Ông bà nội Tiến cũng vậy. Mỗi lần từ Phú Thọ về thăm con cháu, cụ vừa giúp con bóc lạc thuê, vừa kể chuyện cổ tích, chuyện quê nhà cho các cháu há miệng nghe. Ông nội cả đời mẫn cán, có rất nhiều sách nhân văn, hay kể truyện ngụ ngôn, cổ tích cho cháu nghe. 2 năm làm nông dân ở vùng sông Thao đẹp "quên đường về", sáng 3h đã dậy, đốt đống lửa to, hắt bóng con trâu lên luỹ tre thành con trâu khổng lồ ."Tôi đã viết bài thơ Đức tin, Tiến đọc thích lắm, đã phổ nhạc thành ca khúc “Ông tôi” - ca khúc ấn tượng nhất của “Bài hát Việt 2007” – ông Tuyền khoe.

Ông bà, làng quê, những câu hát dân ca Phú Thọ đầy ắp trong tâm hồn anh em Tiến, ấp ủ bao ước mơ đẹp với những khóm lúa, bờ tre, cây đa đầu làng... tươi rói, cùng với nhân cách mẫu mực của ông bà đã tạo hành trang vào đời cho con cháu một tình yêu quê hương, gia đình rất sâu sắc.

Mỗi lần ông bà về chơi, con cháu quấn quít vui vẻ. Giờ ông Tuyền đã có 3 cháu ngoại, 3 cháu nội. Nhà ông vẫn giữ nếp thứ bảy, chủ nhật tập trung ăn uống trò chuyện. Năm nào nhà cũng tập trung đi du lịch, dã ngoại… Đó là thói quen để mọi người gần gũi, thương yêu nhau, hiểu nhau hơn, gia đình đoàn kết, vui vẻ.

Vốn quý cho con vào đời

Lòng tự tin, ý thức trách nhiệm với mọi người là truyền thống ăn sâu trong tâm trí con cháu họ Nguyễn. Ông Tuyền kể: “Nhà tôi có cô em gái bị thương do bom, bị nhiễm trùng máu. Nhiều hôm đi học về, tôi thức trắng đêm trông em để bố mẹ đi làm. Đi học được cấp 50% học bổng, tôi chỉ tiêu trong khoản ấy, không bao giờ xin thêm bố mẹ. Khi tình nguyện lên Hà Giang công tác, hay chích máu ngón tay ăn thề đi bộ đội khi chiến tranh ác liệt (1967) tôi luôn nghĩ mình phải sống có trách nhiệm với gia đình, bố mẹ mình”.

Một trong những bức ảnh quý của gia đình ông Tuyền
Một trong những bức ảnh quý của gia đình  ông Tuyền

Với vợ - bà Phạm Thị Thư - ông Tuyền rất trân trọng sự gương mẫu trong phong cách sống, ý chí quyết tâm vươn lên của vợ. Là con nhà nghèo, nhưng bà tự thân vận động để trở thành bác sĩ giỏi. Hơn chục năm chồng đi bộ đội, bà vừa làm, vừa học thêm, vừa dạy dỗ con học hành đỗ đạt.

Suốt 40 năm chung sống lúc nào ông bà cũng có ý thức chăm sóc nhau về mặt  tình cảm. Không bào giờ nặng lời hay mâu thuẫn gì. Ông bà đã tạo được môi trường tốt đẹp cho gia đình, cho các con.

Ông bà rất thống nhất cách dạy con. Khi vợ đi An giê ri về có đủ tiền mua được 18 cái xe máy. Nhưng Tiến không được đi vì: “Đó là công sức lao động của bố mẹ. Con học giỏi sau này sẽ tự mua xe đi” – Cách ông bà dạy con như thế, chứ cha mẹ làm ra của cải là để cả cho con cháu cả thôi – ông Tuyền cười vui.

Cứ thế các con ông được rèn luyện ý thức tự tin, tự thân vận động. Vì thế ba anh em đều có ý thức đoàn kết, thương yêu nhau và học rất giỏi.

Con gái út Minh Ngọc của ông bà từ lớp tài năng trẻ được tuyển thẳng vào đại học rồi làm Tiến sĩ ở Đức. Trước lúc sang Đức, cô đến Nha Trang, cửa sông Hồng, Tiên Yên (Móng Cái)… khoét sâu xuống lòng đất lấy tới 94 kg đất đóng vào bao mang sang Đức. Ông thầy người Đức phục lăn vì chưa có sinh viên nào làm được thế, lại là con gái nữa chứ. Ngọc nói với bố: "Nước Đức có phòng thí nghiệm hiện đại để nghiên cứu chất đất của ta, chứ ở Việt Nam thì không thể làm được" . Luận án tiến sĩ của Ngọc được xếp loại giỏi. Khi sang Pháp báo cáo lại được công nhận 1 bằng nữa. 

Ông Tuyền thường dạy con sống và làm việc phải có lòng nhân ái. Nhà có một cháu khuyết tật, mọi người rất quan tâm. Ông Tuyền ngày nào cũng cùng cháu tập vật lý trị liệu. Hai ông cháu từng ròng rã 6 tháng trời đi châm cứu chữa bệnh. Sự chăm sóc của ông ngoại và cả nhà đã giúp cháu đi lại bình thường, chậm nói nhưng ngoan và thông minh. 

Nhiều bố mẹ không chịu nâng cao nhận thức

Theo ông Tuyền, nhiều trẻ hư ngày nay là do: Bố mẹ giàu, sĩ diện, thiếu hiểu biết nên xử sự không đúng, hoặc không gương mẫu, thích khoe con mà không biết cách quan tâm, sâu sát tới con. Trẻ như tờ giấy trắng, dạy sao nó thành vậy. Con học kém là do bố mẹ không quan tâm nên kiến thức tụt dần. Chưa kể bố mẹ ưa chơi bời, ăn nhậu… không tìm hiểu xem con học kém là vì gì, có khi đổ vấy cho cô giáo, gia sư dạy kém.

Có trẻ bố đi làm ăn xa, mới học lơp 7 mẹ đã mua cho máy tính lướt web. Biết ông can thiệp vào việc online nó rất ghét. Mẹ nó lại... khoe con giỏi công nghệ thông tin, không biết nó ham game online. Ông rất buồn vì người mẹ thiếu hiểu biết, không thấy trách nhiệm dạy con và hậu quả là con nghiện game, cắm đồ lấy tiền chơi game. Lỗi này đầu phải do nó, mà do bố mẹ thiếu nhận thức để dạy con.

Xã hội như bờ vực thẳm, con đi trước, bố mẹ theo sau. Thấy nguy hiểm thì bố mẹ hướng dẫn con tránh, tốt nhất là đừng đi. Đó là trách nhiệm của người làm cha mẹ để dẫn con đi đúng hướng. 

Lời tâm sự chân thành

Cái gốc gia đình cần là nhận thức, quan điểm, tư duy sống của người làm cha mẹ. Nếu cha nghiện rượu, thuốc lá thì con có thể sẽ nghiện hút. Cha phải từ bỏ rượu đi thì mới dạy được con…

Các cụ xưa day rằng, áo rách phải giữ lấy lề. Nhưng khi càng giàu thì suy nghĩ cho gia đình càng lơi lỏng, một số nhà thất bại về vấn đề gia đình: Con cái không được dạy ý thức, trách nhiệm với gia đình. Bố mẹ không đọc báo chí, không quan tâm thông tin về gia đình trên tivi, đài. Đi họp tổ phụ nữ, dân phố thì bỏ về, hoặc không đi… Tất cả khiến văn hoá sâu thẳm của gia đình mai một và đã xảy ra nhiều chuyện đau xót.

Ông Tuyền mong muốn mọi người quyết liệt tiêu diệt bệnh sĩ. Theo ông, thanh thiếu niên sống ồ ạt vì sĩ. Phi xe máy như điên gây tai nạn vì sĩ. Học trò sĩ lên là đánh nhau. Vợ chồng cãi nhau, chấp nhắt nhau câu nói cũng vì sĩ… Người làm cha mẹ không nhắc nhở, uốn nắn con, thậm chí không gương mẫu, cứ quần đùi, cởi trần ba hoa hàng quán, mày tao chí tớ… là con cái bắt chước ngay. Sĩ thành bệnh phổ thông, ngày càng phức tạp, gây ra nhiều tai hoạ. Nhưng báo chí chưa nói nhiều tới vấn đề này.

Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai. Muốn có gia đình hạnh phúc, thành đạt thì việc giáo dục con trẻ quan trọng số 1. Người lớn phải thay đổi cách nhận thức giáo dục, phải định hướng đúng mới dạy được con. Như thế mới có tuổi già vui tươi, yên ấm.

Hà Dương