Tại văn bản gửi tỉnh Khánh Hòa về nghị chỉnh tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam tránh phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai, Bộ Xây dựng yêu cầu, trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, chủ đầu tư phải lựa chọn phương án tuyến tối ưu nhất, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến di tích lịch sử, tâm linh.
Theo Bộ Xây dựng, hiện nay Bộ đang quyết liệt chỉ đạo Ban QLDA Thăng Long (chủ đầu tư) khẩn trương thực hiện các thủ tục lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.
Tiếp thu ý kiến của địa phương, Bộ Xây dựng sẽ yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo tư vấn trong quá trình khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi nghiên cứu kỹ lưỡng điều kiện địa hình, địa chất cũng như điều kiện giải phóng mặt bằng khu vực dự án đi qua.
Từ đó lựa chọn phương án tuyến tối ưu nhất, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, khu di tích lịch sử, tâm linh... cũng như đáp ứng kết nối giao thông khu vực với tuyến đường sắt để khai thác đồng bộ, phát huy tối đa hiệu quả đầu tư dự án và góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Cũng trong công văn này, Bộ Xây dựng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp của UBND tỉnh Khánh Hòa trong quá trình thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Trước đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu điều chỉnh tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam ra ngoài phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai.
Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ tháp Hòa Lai (xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa) được Thủ tướng xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2016.
Đây là một trong những quần thể kiến trúc Chăm cổ tiêu biểu còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn tại khu vực Nam Trung Bộ. Di tích có giá trị đặc biệt nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật, kỹ thuật xây dựng truyền thống và khảo cổ học.
Hiện nay UBND tỉnh Khánh Hòa đang tổ chức lập quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai, tổng diện tích khoanh vùng bảo vệ di tích khoảng 4,93ha, gồm khu vực bảo vệ I khoảng 1,49ha, khu vực bảo vệ II khoảng 3,44ha.
Trong quá trình triển khai lập quy hoạch, UBND tỉnh Khánh Hòa đã rà soát hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Qua đó nhận thấy đoạn tuyến đường sắt tốc độ cao từ khoảng km1.246 đến km1.247 qua địa bàn tỉnh Khánh Hòa dự kiến áp dụng giải pháp cầu cạn có phạm vi đi qua khu vực phụ cận, ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực bảo vệ II của tháp Hòa Lai theo hồ sơ khoanh vùng bảo vệ di tích đang được tổ chức lập.
Nhằm bảo đảm yêu cầu bảo tồn bền vững di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai, UBND tỉnh Khánh Hòa đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, chỉ đạo đơn vị liên quan nghiên cứu điều chỉnh tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam ra ngoài phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai.
