Phá hoại lòng tin

(ANTĐ) - Chuyến công du của Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đến Trung Đông khó có thể nói là thành công khi Israel có một hành động được xem là "vuốt mặt chẳng nể mũi" khi công bố xây hàng nghìn căn nhà định cư giữa lúc nhân vật số hai của nước Mỹ đang làm thượng khách ở Tel Aviv.

Người Palestine biểu tình phản đối Israel xây nhà định cư cho người Do Thái tại Đông Jerusalem

Washington đã chuẩn bị khá kỹ cho chuyến công du Trung Đông lần này của Phó Tổng thống Biden. Ngoài các chuyến thương thuyết con thoi, Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông George Mitchell còn đích thân đi tiền trạm nhằm đảm bảo không có sơ sẩy nào cho chuyến công du của ông Biden.

Đúng vào ngày Phó Tổng thống Mỹ đặt chân tới Trung Đông cũng là lúc đại diện của Israel và Palestine ngồi vào đàm phán trực tiếp đầu tiên sau 14 tháng kể từ ngày Israel tấn công dải Gaza tháng 12-2008. Phấn khích trước sự kiện này, ông Biden không giấu được hài lòng thốt lên rằng cơ hội hòa đàm thực sự đang được mở ra.

Ấy thế nhưng niềm hứng khởi của ông Biden chợt tắt ngấm bởi hành động đầy bất ngờ của người bạn đồng minh Israel. Chẳng nể nang Phó Tổng thống Mỹ đang làm thượng khách ở Tel Aviv, chính quyền của Thủ tướng Netanyahu ngày 9-3 đã phê chuẩn kế hoạch xây dựng thêm 1.600 căn nhà định cư cho người Do Thái tại các khu đất chiếm đóng của người Palestine ở Đông Jerusalem. Quyết định này ngay lập tức giáng một đòn chí mạng vào tiến trình đàm phán trực tiếp mới hé mở giữa Israel và Palestine.

Thế nên không ngạc nhiên khi thấy ông Biden tỏ ra giận dữ tới vậy. Trong tuyên bố đưa ra ngay tại Tel Aviv, Phó Tổng thống Mỹ lên án mạnh mẽ kế hoạch của chính quyền Israel, cho rằng đó là hành động "phá hoại lòng tin" và đi ngược lại các cuộc thảo luận xây dựng về tiến trình hòa bình Trung Đông.

Theo nhìn nhận của giới phân tích, hành động mà họ cho là "giống như nhát dao đâm vào lưng ông Biden" của chính quyền Thủ tướng Netanyahu sẽ khiến Washington tức giận. Không loại trừ khả năng còn làm sứt mẻ mối quan hệ đồng minh giữa Mỹ và  Israel vốn đã trục trặc khá nhiều sau khi Tổng thống Barack Obama tiếp quản Nhà trắng.

Sau khi lên cầm quyền, ông Obama đã năm lần bảy lượt yêu cầu Israel ngừng ngay việc xây dựng các khu định cư mới vì cho rằng nó ảnh hưởng tới tiến trình hòa bình Trung Đông. Song chính quyền Thủ tướng Netanyahu khi thì công khai từ chối, lúc lại lẳng lặng như điếc, như câm.

Các nhà quan sát cho rằng nếu chính quyền ông Netanyahu cứ khăng khăng "cãi lời" Washington, chính quyền Tổng thống Obama rất có thể sẽ dùng tới chiếc gậy viện trợ. Khoản tiền viện trợ nhiều tỷ USD mỗi năm từng thể hiện sức mạnh đáng kể mỗi khi Tel Aviv cố tình dám “trái ý” Washington.

HOÀNG HÀ