Chưa có “thuốc” đặc trị nhà siêu mỏng

(ANTĐ) - Hà Nội gần đây tái phát nạn nhà siêu mỏng, siêu méo khi GPMB xây dựng các công trình hạ tầng giao thông lớn như đường vành đai 3, cầu Vĩnh Tuy... Về nguyên nhân dẫn tới tình trạng này, ông Nguyễn Khắc Thọ - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết:

Ngôi nhà siêu mỏng kỳ lạ hình chữ T ở chân cầu Vĩnh Tuy

- Trong quá trình GPMB các dự án, Nhà nước không thu hồi hết những diện tích không đủ điều kiện xây dựng, do đó, người dân phải tự chỉnh trang và phát sinh nhà siêu mỏng, siêu méo. Đó là tồn tại chưa thể giải quyết nếu GPMB các công trình, dự án không điều tra kỹ để thu hồi hết những thửa đất đó. Thực ra, người dân cũng không muốn xây như vậy, nhưng vì đất còn, không thu hồi hết nên đương nhiên người ta phải làm nhà. Hành vi đó không thể cấm được.

- Theo ông, lực lượng chức năng đã ở đâu khi người dân tự ý xây dựng những ngôi nhà kỳ dị như vậy?

- Thành phố đã chỉ đạo rất rõ. Trách nhiệm của chính quyền phường là phải quản lý sau cấp phép xây dựng cũng như kiểm tra điều kiện khởi công và ngăn chặn xây nhà siêu mỏng, siêu méo. Chỉ có chính quyền địa phương mới có thể ngăn chặn được còn các sở, ngành thành phố không đủ người cũng như thời gian để ngăn chặn. Vì là nhà siêu mỏng nên chỉ xây trong vài ngày đã xong. Chính quyền phường là sát dân nhất, chỉ một xe vôi, xe cát khi người dân cải tạo nhà, địa phương đều biết cả.

- Vậy trách nhiệm của Sở Xây dựng như thế nào trong việc xử lý nhà siêu mỏng, siêu méo?

- Cùng với việc kiểm tra, tổng hợp tình hình, Sở Xây dựng đã có văn bản nhắc nhở các quận, huyện có nhà siêu mỏng, siêu méo. Sở cũng giao thanh tra xây dựng địa phương phải chịu trách nhiệm về vấn đề này. Hiện nay, do chưa biết được số lượng bao nhiêu, cụ thể ra sao nên chưa thể có đề xuất xử lý chi tiết. Đương nhiên, với trách nhiệm của mình, Sở Xây dựng cũng sẽ có hướng đề xuất, tham mưu cho thành phố chỉ đạo, xử lý vấn đề này.

Nhà 2 tầng trên diện tích... 2,8m2! Thống kê của Thanh tra xây dựng quận Hai Bà Trưng cho biết, trên địa bàn quận này đã phát sinh 18 trường hợp nhà siêu mỏng, siêu méo, bao gồm cả nhà tạm và nhà ở, thuộc các phường Đồng Tâm, Bách Khoa, Vĩnh Tuy. Trong đó, trường hợp kỷ lục nhất là “ngôi nhà” 2 tầng được xây trên diện tích đất... 2,8m2 ở đường Lê Thanh Nghị, phường Bách Khoa! Đứng tiếp theo trong danh sách là các “ngôi nhà” 2-3 tầng xây dựng trên diện tích 3,06m2; 3,64m2; 3,8m2; 4,06m2; 5,2 m2... Theo Chánh Thanh tra xây dựng quận Hai Bà Trưng, ông Lương Quang Thành, các trường hợp siêu mỏng, siêu méo này đều liên quan tới GPMB xây dựng cầu Vĩnh Tuy và mở đường Lê Thanh Nghị. Sau khi bị cắt xén do GPMB xây dựng các công trình nói trên, các hộ gia đình này đã tự cải tạo, sửa chữa thành những “ngôi nhà” kỳ dị nhất Hà Nội. T.Nam

- Thành phố trước nay vẫn khuyến khích người dân tự hợp khối để xóa nhà siêu mỏng nhưng có vẻ như biện pháp này không hiệu quả?

- Hợp thửa, hợp khối cũng là một giải pháp nhưng tính khả thi không cao. 10 trường hợp may ra có 2 nhà thực hiện được. Người ở trong luôn muốn Nhà nước đứng ra giải quyết để được mua đất bên ngoài với giá rẻ. Trong khi đó, người bên ngoài đã bị thu hồi đất rồi nên giá rẻ họ không chấp nhận, quyết đòi giá cao. Giải pháp này chỉ là khuyến khích chứ không phải biện pháp hành chính.

- Như vậy, hiện nay vẫn chưa thể có giải pháp xử lý triệt để tình trạng nhà mỏng, méo?

- Giải pháp tốt nhất là khi GPMB thực hiện dự án, phải thu hồi hết những diện tích đất nhỏ lẻ, không đủ điều kiện xây dựng công trình. Nếu để lại, sẽ vô tình tạo cho người dân cơ hội xây dựng nhà mỏng, méo. Ngoài ra, nếu không thu hồi triệt để ngay từ đầu thì sau này muốn thu hồi sẽ rất khó bởi theo luật định, phải lập dự án để thu hồi dù diện tích chỉ khoảng 5-10m2. Quan trọng là các Ban quản lý dự án phải điều tra kỹ để thu hồi hết những diện tích dôi dư. Những thửa đất này sau đó có thể bố trí thảm cỏ, cây xanh, biển quảng cáo, chỗ để xe...

- Một số dự án giao thông lớn đang đề xuất xây dựng tuyến phố hai bên đường để chống nhà siêu mỏng, quan điểm của Sở Xây dựng?

- Chúng tôi luôn mong muốn thực hiện giải pháp này bởi kinh nghiệm của nước ngoài cho thấy, chỉ có làm như vậy mới có tuyến phố đẹp và hạn chế được ùn tắc giao thông. Hiện nay cứ cho xây dựng tự do thì kiểu gì cũng phát sinh lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Nên tổ chức thành các dãy phố lớn, các nhà ở trong muốn ra đường chính phải qua các hệ thống đường gom chứ không phải nhà nào cũng mở ra mặt đường.

Tất nhiên phương án này rất tốn kém, song nếu biết tận dụng xã hội hóa, có cơ chế đảm bảo lợi ích cho doanh nghiệp thì họ sẽ sẵn sàng chia sẻ với thành phố. Theo tôi biết, hiện nay, có nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư mạnh về tài chính cũng như kinh nghiệm muốn được tham gia các dự án lớn như thế để tạo ra được các tuyến phố đẹp, khang trang, văn minh cho Hà Nội.

Thành Nam

 Thực hiện