Định vị Mỹ - Trung

(ANTĐ) - “Chúng ta không nên là đối thủ của nhau”, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã truyền đi bức thông điệp quan trọng như vậy khi bắt đầu chuyến thăm chính thức Trung Quốc đầu tiên kể từ ngày nhậm chức.

Tổng thống Obama nở nụ cười thân thiện với                       thanh niên Trung Quốc

Không phải ngẫu nhiên mà thời gian thăm Trung Quốc chiếm tới một nửa thời gian của cả chuyến công du châu á đầu tiên của Tổng thống Obama. Đây được xem là chặng dừng chân quan trọng nhất của chuyến công du nhằm giúp “định vị” mối quan hệ giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới dưới chính quyền Tổng thống Obama.

Trước thềm chuyến thăm Trung Quốc, Tổng thống Obama đã phải đối mặt với hàng loạt thách thức, trong đó khó khăn nhất là tìm ra lời giải cho câu hỏi “Trung Quốc là đối tác hay đối thủ của Mỹ”. Đó cũng chính là một trong những vấn đề gây tranh cãi, chia rẽ nhiều nhất tại Washington lâu nay.

Với sự trỗi dậy nhanh chóng về nhiều mặt của mình, Trung Quốc ngày nay đã trở thành một cường quốc hàng đầu thế giới. Trong đó Trung Quốc đang sắp vượt qua Nhật Bản để trở thành cường quốc kinh tế số hai trên thế giới sau Mỹ.

Dựa trên sức mạnh kinh tế ngày càng nâng cao, Trung Quốc đã tăng cường ảnh hưởng và sự hiện diện trên bình diện toàn cầu. Khả năng kinh tế dồi dào cũng cho phép Trung Quốc đầu tư mạnh cho lĩnh vực quốc phòng với những trang thiết bị vũ khí hiện đại hàng đầu thế giới.

Khi Trung Quốc ngày càng trỗi dậy thì tần suất và mức độ của các vụ va chạm Trung-Mỹ cũng diễn ra nhiều hơn, từ tranh chấp thương mại lan cả sang lĩnh vực chính trị, an ninh và quốc phòng. Mới đây là vụ va chạm giữa các tàu của hai nước trong khu vực biển Đông.

Giữa lúc đó thì ảnh hưởng và hình ảnh của Mỹ trên toàn cầu lại bắt đầu lung lay và suy yếu. Khó khăn của hai cuộc chiến Iraq và Afghanistan cùng cuộc khủng hoảng kinh tế nặng nề nhất trong 80 năm qua đã làm suy giảm nhất định sức mạnh của Mỹ.

Bởi vậy Mỹ cũng ngày càng phải trông đợi nhiều hơn từ sự hợp tác của Trung Quốc để giải quyết các vấn đề khu vực và toàn cầu. Thúc đẩy hợp tác với Trung Quốc cũng góp phần quan trọng vào phục hồi kinh tế toàn cầu và của nước Mỹ.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi Trung Quốc là đối thủ hay đối tác không phải dễ trả lời với chính quyền Tổng thống Obama. Lợi ích chiến lược toàn cầu của Mỹ sẽ bị tổn hại nếu xem Trung Quốc là đối thủ và có biện pháp kiềm chế.

Phát biểu với đại diện thanh niên Trung Quốc ngày 16-11, Tổng thống Obama cho rằng hai nước không nên là đối thủ của nhau. Theo ông, xây dựng “mối quan hệ tốt đẹp” giữa hai nước sẽ “đem đến một thế giới hòa bình và thịnh vượng hơn”.

Tổng thống Obama tuyên bố Mỹ hoan nghênh vị thế của Trung Quốc ngày càng tăng trên trường quốc tế, đồng thời cam kết không tìm cách “kìm hãm Trung Quốc”. Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào cũng cho rằng quan hệ Trung-Mỹ tốt đẹp không chỉ đáp ứng lợi ích cơ bản của hai nước mà còn có lợi cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực và trên thế giới.

Hoàng Hà