“Ẩn họa” đối với tân Thủ tướng Lebanon

(ANTĐ) - Việc Hezbollah, tổ chức đối lập lớn nhất tại Quốc hội cũng như tân nội các của Thủ tướng Saad al-Hariri lên tiếng phản đối bản danh sách gồm 30 thành viên trong Chính phủ mới khiến dư luận Lebanon đặc biệt lo ngại về tương lai chính trị của nước này. Đồng thời, cũng cảnh báo những ẩn họa đang rình rập quanh ông Saad al-Hariri, con trai cố Thủ tướng Rafik Hariri, người bị ám sát hơn 4 năm nay.

Thủ tướng Saad al_Hariri

Ẩn họa nối tiếp nguy cơ

Tuy Hezbollah đã phản đối, nhưng Tổng thống Michel Suleiman vẫn đang xem xét bản danh sách nội các do Thủ tướng Saad al-Hariri trình lên hôm 7-9 và chưa đưa ra bất cứ quyết định nào. Mặc dù chưa công bố danh tính của 30 thành viên trong Chính phủ, nhưng nội các được phân bổ theo công thức 15+10+5. 50% số ghế thuộc phe “14-3” thân phương Tây của Thủ tướng Saad al-Hariri. 10 ghế của Hezbollah, lực lượng đối lập thân Syria và Iran. 5 Bộ trưởng còn lại do Tổng thống Michel Suleiman chỉ định.

Mặc dù chiến thắng tại cuộc bầu cử hôm 7-6 sau khi phe “14-3” giành được 71 trong tổng số 128 ghế tại Quốc hội, và được Tổng thống Michel Suleiman chỉ định thành lập Chính phủ hôm 27-6, nhưng đến nay ông Saad al-Hariri vẫn chưa thành lập được nội các. Cách đây gần 2 tháng, Chủ tịch Quốc hội Nabih Berri từng thông báo, Chính phủ mới của Thủ tướng Saad al-Hariri đã hoàn tất, nhưng đến nay mọi việc vẫn ở “vị trí xuất phát”. Khó khăn lớn nhất của ông Saad al-Hariri trong việc thành lập Chính phủ đoàn kết dân tộc là bất đồng giữa các phe phái trong việc bổ nhiệm một số vị trí chủ chốt như Bộ trưởng Nội vụ.

Ông Saad al-Hariri từng hội đàm gần 4 tiếng đồng hồ và đạt thành công “ngoài mong đợi” với thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah để bàn việc thành lập Chính phủ đoàn kết dân tộc, nhưng mọi chuyện vẫn không được giải quyết. Giới chuyên môn nhận định, Thủ tướng Saad al-Hariri sẽ để người của mình làm Bộ trưởng Nội vụ nhằm thuận lợi cho việc điều tra vụ ám sát cách đây hơn 4 năm của cha mình, ông Rafik Hariri. Hiện ông Saad al-Hariri vẫn đang thúc giục Liên Hợp quốc và những cơ quan hữu trách gia tăng tiến trình điều tra vụ ám sát cựu Thủ tướng Rafik Hariri. Nếu phiên tòa được tổ chức tại Hà Lan (đầu năm 2010) thì chính trường Lebanon lại rơi vào một cuộc khủng hoảng mới.

Tuy mới tham chính vì phần lớn thời gian tập trung vào kinh doanh và trẻ tuổi (sinh 18-4-1970 tại Riyadh, Arab Saudi), nhưng Thủ tướng Saad al-Hariri sẽ làm tốt nhiệm vụ của mình bởi phe “14-3” cũng như phương Tây không muốn Syria và Iran kiểm soát tình hình Lebanon. Có người từng cho rằng, cái chết của ông Rafik Hariri đã giúp Lebanon “đẩy đuổi” quân đội Syria ra khỏi nước này sau 29 năm đồn trú tại đó. Và “người ta” không muốn điều này tái diễn.

Những câu hỏi không lời giải

Trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội Lebanon, Tuần báo Đức Der Spiegel đã có bài viết gây chấn động chính trường nước này khi tuyên bố, Hezbollah là người đứng sau cái chết cựu Thủ tướng Rafik Hariri bởi đó là kết quả điều tra của Tòa án đặc biệt do Liên Hợp quốc tiến hành. Al Qaeda, các cơ quan tình báo của Israel, Iran và Syria từng bị nghi đứng sau cái chết của hơn 20 người, trong đó có cựu Thủ tướng Rafik Hariri hôm 14-2-2005. Và ngay từ cuối năm 2005, Liên Hợp quốc đã thành lập ủy ban điều tra do Công tố viên người Đức Detlev Mehlis đứng đầu để làm rõ vụ ám sát cựu Thủ tướng Rafik Hariri, nhưng tới nay mọi việc vẫn “dậm chân tại chỗ”. Nhiều người đã được cử thay thế ông Detlev Mehlis, nhiều nghi can đã bị bắt, nhưng vụ án vẫn không tạo được “đột phá khẩu”.

Abd al-Majid Ghamlush, thành viên của Hezbollah, người từng hoàn tất một khóa huấn luyện ở Iran và Hajj Salim, chỉ huy đội “tác chiến đặc biệt” là những cái tên được đề cập nhiều trong Der Spiegel. Trước đó, Husam Taher Husam, nhân viên tình báo của Syria, nhân chứng quan trọng nhất trong vụ ám sát cũng từng tuyên bố, bị ông Saad al-Hariri mua chuộc để buộc tội Syria. Cảnh sát Các tiểu Vương quốc Arab thống nhất từng bắt giữ Mohammed Zuhair Siddiq, một trong những nghi can trong vụ ám sát. Bộ trưởng Nội vụ Syria Ghazi Kanaan cũng đã tự sát sau khi bị ủy ban điều tra thẩm vấn. Còn theo cuốn “The Assassination of Rafik Hariri” của cựu điều tra viên người Đức Jurgen Kulbel, thì Mỹ và Israel đã đạo diễn vụ ám sát để gây áp lực với Syria.

Ngoại trưởng Syria Walid al-Muallem từng phản ứng sau khi Der Spiegel cho đăng tải thông tin kể trên - Đó là một bài báo vô giá trị, nhưng được đăng trên một tờ báo có uy tín. Ngoại trưởng Lebanon Fawzi Salloukh, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cũng có quan điểm tương tự. Hezbollah cho rằng, Der Spiegel đã “biên tập lại” những thông tin từng đăng tải trên website: syrianet.net của Nizar Nayyuf trước đó khoảng 6 tháng.

Dư luận hy vọng, với việc thành lập tòa án đặc biệt (từ 1-3-2009 với ngân sách hơn 40 triệu Euro), Liên Hợp quốc sẽ sớm khai đình xét xử những nghi can đứng sau vụ ám sát kể trên. Tuy tòa án đặc biệt được thành lập hơn 6 tháng, nhưng đến nay người ta mới tiết lộ danh tính của Trưởng công tố Daniel Bellamare, người Canada. Danh tính của 4/7 thẩm phán là người Lebanon hiện vẫn được giữ kín vì lý do an ninh. Hơn nữa, tòa án đặc biệt mới quyết định phóng thích 4 nghi can (Jamil al-Sayyad, Ali Hajj, Raymond Azar và Mustafa Hamdan, quan chức của Syria), gián tiếp thừa nhận sai lầm của ông Detlev Mehlis.

Lê Cao Sơn

(Tổng hợp)